© Raoul Kramer

Legacy of the Armed Forces Radio interview at VPRO De Avonden

2012/04/14


Botte Jellema interviewde Raoul Kramer voor de expositie ‘De nalatenschap van de militair’ bij het Haarlemse 37PK.

------------

Jury Essay Dutch Doc Award 2011 Door Bianca Stigter

2011/06/17

De afwezigheid in het project van Raoul Kramer bevindt zich niet in de fotografie maar in de werkelijkheid. Er bestaan nog foto’s van de aanleg van de Birma spoorlijn, maar in het landschap zelf is de spoorweg bijna verdwenen. De rails zijn niet meer in gebruik over grote delen van het traject. Kramer legde met zijn camera de sporen van de spoorweg vast; die tijdens de Tweede Wereldoorlog door krijgsgevangenen en dwangarbeiders is aangelegd en het leven koste aan 100.000 mensen. Van de spoorlijn is ontluisterend weinig overgebleven; vooral dat maken de foto’s duidelijk. In het schitterende, ingetogen boek Lost Track dat Kramer van zijn project maakte, laten de nieuwe foto’s vooral de waarde van de oude zien. Geschiedenis en hoe je die vastlegt, het verleden en hoe je dat terug kunt halen; Kramer laat zien wat mogelijk is en wat niet mogelijk is. Iedereen die geschiedenis studeert, zou dit boek moeten zien. Iedereen zou dit boek moeten zien. In Kramers boek lijkt het de tijd die het werk doet en het verleden langzaam laat verdwijnen.

------------

Equidistance at NRC.NEXT

20/09/2011

Opzoek naar een manier van documenteren zonder enige partijdigheid.

------------

Onfoto's interview voor Chip Foto-Video door Joeri Folman

Click hier voor de pdf van het artikel

------------

Lost Track Quote from the jury report Dutch Doc Award 2011

“In het schitterende, ingetogen boek Lost Track dat Kramer van zijn project maakte, laten de nieuwe foto’s vooral de waarde van de oude zien. Geschiedenis en hoe je die vastlegt, het verleden en hoe je dat terug kunt halen; Kramer laat zien wat mogelijk is en wat niet mogelijk is. Iedereen die geschiedenis studeert, zou dit boek moeten zien. Iedereen zou dit boek moeten zien.”

------------

Lost Track Radio interview OBA Live

2011/06/09

OBA Live met Mieke Spaans Talkshow over cultuur, politiek, moraal en wetenschap van 9 Juni 2011 om 19.00-20.00 uur op Radio 5.

De kwestie: Fotografisch geheugen?

Beiden zijn fotograaf, beiden fotograferen de gevolgen van de oorlog. Wat levert conflict op? Hoe breng je dat in beeld? We vragen het Raoul Kramer, genomineerde voor de Dutch Doc Award voor zijn project Lost Track, en Martin Roemers, die momenteel exposeert met zijn project de Ogen van de Oorlog.

De uitzending is terug te luisteren met deze link

------------

Lost Track by P/F Professionele Fotografie

28/02/2011

------------

Lost Track by Bas de Meijer

30/09/2010

Raoul Kramer (1978) is een derde generatie Indo en zoals zoveel Indo’s knaagt op een gegeven moment het verleden. Bij Raoul kwam dat toen hij fotografeerde op de Westelijke Jordaanoever. Hij had genoeg van het vellen van oordelen over een conflict ver weg en vroeg zich af hoe hij het woord ‘close’ in de beroemde uitspraak van Robert Capa moest interpreteren. Op zoek naar een conflict dat zijn leven beïnvloedde en dat dicht bij zichzelf lag, kwam hij uit bij de Birma-Siam spoorlijn. De beruchte spoorlijn waar zijn opa aan gewerkt had en waarover een nog jonge Raoul verhalen hoorde. Het werd tijd om die sporen op te zoeken.

Waar Jan Banning, eveneens Indo en wiens vader aan de spoorlijn werkte, in zijn boek Sporen van oorlog de gevolgen via portretten laat zien, neemt Raoul de sporen heel letterlijk. In het boek Lost Track, een zoektocht langs de Birma-Thailand Spoorweg 65 jaar later, toont de fotograaf foto’s van de overblijfselen van de spoorlijn. Sommige delen zijn nog in gebruik, andere delen zijn nauwelijks meer zichtbaar. Er zijn foto’s waar de spoorlijn tastbaar is, door een bout die uit de grond steekt, of een trein die over de rails rijdt. De meeste foto’s zijn echter indirecte afbeeldingen van de spoorlijn.

Het gaat dan om een bomkrater, veroorzaakt door bombardementen die een spoorbrug hebben vernietigd. Je ziet de sporen van een pneumatische boor, waarmee de krijgsgevangenen en romusha’s een passage uit een rotswand moesten halen. Een overigens opmerkelijk detail, omdat gemechaniseerd gereedschap zelden tot nooit gebruikt werd. Er zijn foto’s van de plekken waar de kampenten waren, of een foto met nog wat kolen.

Als je niet weet waar je naar kijkt, lijken het vrij oninteressante beelden. Het is allemaal erg rustig en statisch gefotografeerd, alles zorgvuldig in beeld gebracht. Heb je echter het bijschrift gelezen en je ziet de foto opnieuw, dan krijg je een klap in je gezicht. Door de goede bijschriften verplaats je jezelf naar die tijd en zie, voel en hoor je de dwangarbeiders ploeteren in de tropische hitte. Het is die onderliggende laag die, bij mij althans, heel wat losmaakt.

In het boek Lost Tracks worden Raouls foto’s afgewisseld met historische beelden van de spoorlijn. Het is een geslaagde combinatie. Het boek is meer dan een fotodocument, je kunt de spoorlijn met behulp van de index volgen, er staan ervaringsverhalen in en de bijschriften geven veel informatie wat er in die tijd is gebeurd. Het papier versterkt het gevoel dat je een echt document in handen hebt, al is het wat jammer dat de foto’s mijns inziens niet helemaal tot hun recht komen, ze zijn net wat te mat om echt te sprankelen. Op de tentoonstelling, eerder dit jaar in Westerbork, waren de foto’s groot te zien en wat beter gedrukt. Dan maken ze nóg meer indruk.

Met lost Track heeft Raoul op een treffende manier de gevolgen van de spoorlijn in beeld gebracht. Niet alleen op het landschaap, ook op de mensen. Het is een serie die duidelijk de persoonlijke betrokkenheid van een fotograaf bij zijn onderwerp laat zien. Misschien bedoelde Capa het niet zo, maar dichterbij het onderwerp kon Raoul haast niet komen.

------------

Lost Track by Roland Nieuwendijk

24/01/2011

Op 4 januari presenteerde Raoul Kramer (1978) zijn door hemzelf gepubliceerde fotoboek ‘Lost Track’ in Galerie Bart te Amsterdam.

Als fotograaf heeft Kramer ondanks zijn jonge leeftijd al aardig wat ontwikkeling doorgemaakt. Van confronterende fotojournalistiek op de Westelijke Jordaanoever via schilderachtige portretten van families in China ging hij naar een meer abstracte fotografie: simpelweg het vastleggen van wat er is zonder dat het mooi of verhalend hoeft te zijn.

‘Lost Track’ vertelt het verhaal van de spoorlijn die zo’n 65 jaar geleden met dwangarbeid werd aangelegd in Burma en Thailand. De opa van Kramer was een van de dwangarbeiders en vertelde er vaak over. In 2009 bekijkt de jonge Kramer de overblijfselen van het spoor door het oog van zijn anologe camera.
Met de verhalen van zijn opa in het hoofd is het als het ware een reis terug in de tijd. Het boek is mooi opgebouwd met foto’s die om de zoveel kilometer zijn gemaakt en pas door de bijschriften een diepere betekenis krijgen. Een paar heuvels, een rotswand, een stuk bos, op het eerste gezicht lijkt het een nietszeggend beeld maar als je het bijbehorende verhaal leest op de linkerpagina kijk je plotseling met hele andere ogen. Het ontwerp door Eva van der Schans is ook zeer effectief: bijschrift op de linkerpagina, foto op de rechter, veel witruimte bij de tekst, zonder opsmuk, op onverwachte momenten verticaal een oude, authentieke zwartwit foto haast los bijgevoegd.

In een vraaggesprek met curator Marga Rotteveel vertelt Raoul Kramer over zijn werk als fotograaf. Interessant daarbij is hoe de manier van fotograferen bij hem is veranderd in de loop der jaren. Niet zozeer in technische zin maar meer de manier waarop hij iets vastlegt en wat hij ermee wilt bereiken. Ben je partij in een conflictsituatie en maak je de foto om mensen te confronteren met onrecht of probeer je mooie sfeervolle plaatjes te maken of leg je puur vast wat er is zonder bijbedoelingen?Chip Foto-VideoChip Foto-VideoChip Foto-Video